Blog

Σεμινάριο (Σάββατο 20 Μαρτίου 2021)

Το Σάββατο 20.03.2021 και ώρα 10.30-13.30 θα πραγματοποιηθεί διαδικτυακό σεμινάριο.

«Η συμβολική γλώσσα των μύθων ως ένα εργαλείο αφομοίωσης και συμπερίληψης / Η περίπτωση μιας ομάδας προσφύγων και μεταναστών: Μαθαίνοντας την ελληνική γλώσσα, μέσα από τον μύθο της Αντιγόνης.» (Όλγα Νικολαϊδου)\

«Επικοινωνία μέσω και πέρα από τη γλώσσα. Η διαδικασία συμβολοποίησης στη διαδικασία εμπερίεξης.» (Αθηνά Χατζούλη)

 

Περίληψη

Μέρος Πρώτο: «Η συμβολική γλώσσα των μύθων ως ένα εργαλείο αφομοίωσης και συμπερίληψης / Η περίπτωση μιας ομάδας προσφύγων και μεταναστών: Μαθαίνοντας την ελληνική γλώσσα, μέσα από τον μύθο της Αντιγόνης.» (Όλγα Νικολαϊδου)

Οι μύθοι όλων των λαών, πέρα από εξιστορήσεις πολλαπλών αναγνώσεων, αποτυπώνουν τον ψυχικό μας άτλαντα, χαρτογραφώντας την πιο δύσβατη, την πιο απόκρυφη περιοχή μας: την περιοχή του ασυνειδήτου.

Στην ψυχανάλυση και την κλινική πράξη η αξιοποίηση του μύθου ήταν πάντα ενεργή.

Από την τρίχρονη εμπειρία μου σε Σχολείο Μεταναστών και Προσφύγων με αντικείμενο την εκμάθηση της ξένης γλώσσας – της γλώσσας του τόπου στον οποίο οι άνθρωποι αυτοί αναγκαστικά βρέθηκαν με αίτημα «να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους»- θα ήθελα να μιλήσω για το πόσο βοηθητικό εργαλείο ήταν ο μύθος –συγκεκριμένα ο μύθος της Αντιγόνης, όπως τον βρίσκουμε στο έργο του Σοφοκλή.

Για το πόσο βοήθησε στο ξεδίπλωμα προσωπικών ιστοριών, στην αντιμετώπιση «μυθικών τεράτων» του ασυνειδήτου, στην κατάρρευση «κατασκευασμένων μύθων», στον μεταβολισμό ανείπωτων βιωμάτων, αναδεικνύοντας τελικά τη μεγάλη αλήθεια των μύθων: Είναι θεραπευτικοί, όταν προσεγγίζονται διαπολιτισμικά. Ανεξάρτητα από τη «γλωσσική τους ταυτότητα», οι μύθοι μιλάνε τη συμβολική γλώσσα, αυτή που μας οδηγεί στην «κοινή πατρίδα» της παιδικής ηλικίας. Η γλώσσα του μύθου είναι τελικά η παγκόσμια γλώσσα μας που μας αποδεικνύει ότι «εμάς τους ανθρώπους μας ενώνουν πολύ περισσότερα από αυτά που μας χωρίζουν».

 

Μέρος Δεύτερο: Η παρουσίαση σε αυτό το σημείο του σεμιναρίου συνιστά το τελευταίο από τα τρία σεμινάρια που αναπτύχθηκαν με αφορμή το στρογγυλό τραπέζι  που παρουσιάσαμε ως μέλη της εταιρείας μας  στο on-line συνέδριο της Βρετανικής Εταιρείας Ομαδικής Ανάλυσης (Group Analytic Society International, GASI, Σεπτέμβριος, 2020: ‘Group languages: the power to include and exclude’), με τίτλο:

 “Communication through and beyond language. Τhe process of symbolization in the process of containment. The use of myths.

chaired by Athena Chatjoulis and Isaura Manso Netto

Συμμετέχοντες στο panel: Αγγελική Αρβανιτοπούλου, Όλγα Νικολαϊδου, Γεράσιμος Μακρής, Αθηνά Χατζούλη

 

Ο κύριος στόχος των παρουσιάσεων ήταν να προσεγγιστούν ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο που τραυματικές βιωματικές εμπειρίες που σχετίζονται τόσο με συλλογικά τραύματα όσο και με κοινωνικοοικονομικές και πολιτικές κρίσεις και πανδημίες δημιουργούν «ένα παθολογικό δυνητικό πεδίο», το οποίο προσβάλλει τις διεργασίες της συμβολοποίησης και την ικανότητα του ατόμου να αναπτύξει δεσμούς και το αίσθημα του ανήκειν. Οι διεργασίες της συμβολοποίησης και η ανάπτυξη της συμβολικής σκέψης προσεγγίστηκαν μέσα από τις θεωρίες των αντκειμενοτρόπων σχέσεων και κυρίως μέσα από το έργο των Bion, Winnicott. 

Επιπροσθέτως υποστηρίχθηκε ότι η συμβολική γλώσσα των μύθων, καθώς και το «Ομηρικό έπος» μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως ψυχοθεραπευτικές δυναμικές διεργασίες οι οποίες μπορούν να δημιουργήσουν ένα διορθωτικό περιβάλλον εμπερίεξης, και να χρησιμοποιηθούν ως εργαλεία αφομοίωσης και ενσωμάτωσης,